ประวัติภาควิชา
วิสัยทัศน์ พันธกิจ
หลักสูตร
คณาจารย์
โครงงาน-วิทยานิพนธ์
ผลงานตีพิมพ์
งานวิจัย
กิจกรรม
ข่าวประชาสัมพันธ์
น้ำตกโตนงาช้าง
พิพิธภัณฑ์พืช
 
.
.
 

ความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศจากต้นน้ำคลองอู่ตะเภาถึงทะเลสาบสงขลา

 

หลักการและเหตุผล

    เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง จัดเป็นป่าดิบชื้นที่มีความสำคัญต่อจังหวัดสงขลา ทั้งนี้เนื่องจากป่าแห่งนี้เป็นต้นน้ำของลำคลองหลายสายที่ไหลลงสู่ทะเลสาบสงขลาตอนล่าง ได้แก่ คลองวาด คลองอู่ตะเภา เป็นต้น ซึ่งเป็นจุดกำเนิดที่สำคัญของแหล่งน้ำที่หล่อเลี้ยงเกษตรกรรมและกิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชนท้องถิ่น พื้นที่ตั้งแต่ต้นจนถึงทะเลสาบสงขลาประกอบไปด้วยระบบนิเวศประเภทหลัก ๆ 3 ประเภท คือระบบนิเวศบนบก ระบบนิเวศในน้ำ และระบบนิเวศชายฝั่ง ซึ่งในแต่ละระบบจะมีความหลากหลายของทรัพยากรที่แตกต่างกัน ทั้งในด้านทรัพยากรชีวภาพ ด้านแหล่งที่อยู่อาศัย ด้านปัจจัยสิ่งแวดล้อม ตลอดจนด้านพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิต ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรชีวภาพในลุ่มน้ำสงขลา จึงขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ของปัจจัยต่าง ๆ ในระบบนิเวศทั้งสามดังกล่าวข้างต้น

ในปัจจุบันจังหวัดสงขลา มีการขยายตัวของประชากรและเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง มีการพัฒนาพื้นที่เพื่อใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ที่อยู่อาศัย เกษตรกรรม และอุตสาหกรรม เป็นต้น การพัฒนาดังกล่าวอาจส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศระบบใดระบบหนึ่ง หรือทุกระบบก็ได้ อันจะส่งผลให้ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรชีวภาพในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเปลี่ยนไป และส่งผลต่อเนื่องต่อชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชนท้องถิ่น ดังนั้นจึงจำเป็นต้องเข้าในสภาพระบบนิเวศในปัจจุบันและการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น ตั้งแต่ต้นน้ำไปจนถึงปลายน้ำ

การศึกษาระบบนิเวศต่าง ๆ จำเป็นต้องศึกษาทรัพยากรชีวภาพและปัจจัยสภาพแวดล้อมทั้งหมดที่เกี่ยวข้องจึงจะทำให้สามารถเข้าใจถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงอย่างหนึ่ง อันจะทำให้สามารถคาดการณ์ หรือหาทางระวัง ป้องกันผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นนั้นจากควาามสำคัญของพื้นที่ที่เป็นแหล่งกำเนิดของต้นน้ำและความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรชีวภาพในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ภาควิชาชีววิทยาจึงเล็งเห็นความสำคัญในการศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของระบบนิเวศตั้งแต่ต้นน้ำในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้างถึงทะเลสาบสงขลา โดยจะแบ่งการศึกษาเป็นระยะต่าง ๆ 3 ระยะด้วยกันคือ

ระยะที่ 1 เป็นการศึกษาทรัพยากรชีวภาพในระบบนิเวศประเภทต่าง ๆ โดยในระบบนิเวศบนบกจะมีการศึกษาโครงสร้างของป่า ประเภทของพรรณไม้ ชนิด ความชุกชุม และการแพร่กระจายของสัตว์ป่าประเภทนก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม แมลงประเภทมด ผีเสื้อ และด้วงมูลสัตว์ ระบบนิเวศในน้ำจะมีการศึกษาชนิด ปริมาณ และการแพร่กระจายของแพลงก์ตอน แมลงน้ำ และคุณภาพน้ำที่สำคัญบางประการ และการศึกษาในระบบนิเวศชายฝั่งจะมีการศึกษาแพลงก์ตอน และคุณภาพน้ำเป็นเบื้องต้น

ระยะที่ 2 เป็นการศึกษาบทบาท และปฏิสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในระบบนิเวศประเภทต่าง ๆ

ระยะที่ 3 เป็นการศึกษาแนวทางการจัดการเพื่อการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในระดับของแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศประเภทต่าง ๆ

วัตถุประสงค์

     1. ศึกษาความหลากหลายของทรัพยากรชีวภาพของระบบนิเวศในเขตพื้นที่ต้นน้ำลำคลองอู่ตะเภาถึงทะเลสาบสงขลาอย่างเป็นระบบ

      2. เพื่อประเมินความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรชีวภาพที่มีอยู่ในปัจจุบัน

      3. เป็นข้อมูลเบื้องต้นในการติดตามการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศที่อาจเกิดขึ้นได้

โครงการย่อยที่ 1 โครงการศึกษาพรรณไม้ในพื้นที่ต้นน้ำ และลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภา  รายละเอียด ...
1. นายจรัล ลีรติวงศ์ สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 70 เปอร์เซ็นต์
2. นางสายใจ จรเอียด สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 30 เปอร์เซ็นต์
 
โครงการย่อยที่ 2 โครงการศึกษาด้านสัตว์ป่าประเภทนก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

ผศ.ดร.กำพล มีสวัสดิ์

สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 100 เปอร์เซ็นต์
 
โครงการย่อยที่ 3 โครงการศึกษาด้านแมลงในเขตป่าต้นน้ำ
1. รศ.ดร.จุฑามาส ผลพันธิน สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 35 เปอร์เซ็นต์
2. รศ.ศุภฤกษ์ วัฒนสิทธิ์ สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 35 เปอร์เซ็นต์
3. นางสาวคันธมาทน์ กาญจนภูมิ สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 30 เปอร์เซ็นต์
 
โครงการย่อยที่ 4 โครงการศึกษาแพลงก์ตอน
1. รศ.ดร.พรศิลป์ พลพันธิน สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 50 เปอร์เซ็นต์
2. รศ.พิมพรรณ ตันสกุล สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 50 เปอร์เซ็นต์
 
โครงการย่อยที่ 5 โครงการศึกษาแมลงน้ำ

ผศ.สุพัตรา เดวิสัน

สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 100 เปอร์เซ็นต์
 
โครงการย่อยที่ 6 โครงการศึกษาคุณภาพน้ำ
1. รศ.ดร.พรศิลป์ พลพันธิน สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 50 เปอร์เซ็นต์
2. รศ.พิมพรรณ ตันสกุล สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 50 เปอร์เซ็นต์
 
โครงการย่อยที่ 7 โครงการศึกษาความหลากหลายของค้างคาว

1. ดร.สาระ บำรุงศรี

สัดส่วนความรับผิดชอบในโครงการ 100 เปอร์เซ็นต์

ระยะเวลาดำเนินการ  1 ปี  6 เดือน
แหล่งทุน  เงินรายได้มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
งบประมาณ 1 ล้าน บาท

 ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90112
โทรศัพท์ 
(074) 288482  โทรสาร (074) 212917